گیاهان دارویی ضد ویروس بیشتر بشناسید

 

گیاهان دارویی در طب سنتی برای درمان انواع بیماری ها از جمله بیماری های عفونی بکار می روند. با توجه به اینکه درمان عفونت های ویروسی با داروهای شیمیایی موجود به علت پیدایش مقاومت دارویی در ویروس ها معمولا با مشکلاتی روبرو می شوند، نیاز مبرم به داروهای ضد ویروسی نوین همیشه احساس می شود. در این پژوهش 13 گونه گیاهان دارویی ایران که در طب سنتی بر علیه بیماری های عفونی بکار می روند از نظر داشتن اثرات ضد ویروسی در برابر آدنو ویروس، ویروس سرخک، روتا ویروس، اکو ویروس 11 و HSV-1 مورد بررسی قرار گرفتند

اُرگانو (پونه کوهی)

پونه کوهی، گیاهی محبوب در خانواده نعنا ها و به واسطه خواص دارویی خود شناخته شده است. ترکیبات گیاهی موجود در ارگانو، از جمله کارواکرول (Carvacrol) ویژگی‌های ضد ویروسی را ارائه می‌کنند.

در یک مطالعه آزمایشگاهی، هم روغن ارگانو و هم کارواکرول به صورت مجزا فعالیت نوروویروس موشی را طی 15 دقیقه پس از مواجهه کاهش دادند.

نوروویروس موشی بسیار مسری است و از دلایل اصلی آنفلوانزا معده در انسان است. این نوع بسیار شبیه به نوروویروس انسانی است و در مطالعات علمی استفاده می‌شود زیرا رشد و تکثیر نوروویروس انسانی در محیط آزمایشگاهی بسیار دشوار است.

روغن ارگانو و کارواکرول فعالیت ضد ویروسی در برابر ویروس هرپس سیمپلکس نوع-1 (HSV-1)، روتاویروس، دلیل شایع اسهال در نوزادان و کودکان، و ویروس سنسشیال تنفسی (RSV) که موجب عفونت‌های تنفسی می‌شود را نیز نشان داده‌اند.

برگ‌ها و روغن اساسی نعناع بیابانی حاوی ترکیبات فعال، از جمله منتول و اسید رزمارینیک هستند که فعالیت ضدویروسی و ضدالتهاب دارند

مریم گلی

مریم گلی یکی از اعضای خانواده نعناعیان و یک گیاه دارویی معطر است که از گذشته‌های دور در پزشکی سنتی برای درمان عفونت‌های ویروسی مورد استفاده قرار می‌گیرد.

خواص ضد ویروسی مریم گلی بیشتر با ترکیباتی به نام سافی‌سینولید (Safficinolide) مرتبط است که در برگ‌ها و ساقه این گیاه وجود دارند.

پژوهش‌های آزمایشگاهی نشان داده‌اند که مریم گلی ممکن است با ویروس نقص ایمنی انسان نوع 1 (HIV-1) که به ایدز منجر می‌شود، مبارزه کند. در یک مطالعه، عصاره مریم گلی با پیشگیری از ورود ویروس به سلول‌های هدف به طور قابل توجهی فعالیت اچ‌آی‌وی را مهار کرد.

همچنین، مریم گلی توانایی خود در مبارزه با ویروس هرپس سیمپلکس نوع-1 و ایندیانا وسیکیولوویروس (Indiana Vesiculovirus) که حیوانات اهلی مانند اسب، گاو و خوک را آلوده می‌سازد، نشان داده است.

ریحان

یک مطالعه آزمایشگاهی نشان داد که عصاره ریحان شیرین حاوی ترکیباتی مانند اپی‌ژنین و اسید اورسولیک، می‌تواند آثاری قدرتمند در برابر ویروس‌های هرپس (تبخال)، هپاتیت B و انتروویروس داشته باشد.

همچنین، ریحان مقدس توانایی خود در افزایش ایمنی بدن را نشان داده که ممکن است به مبارزه با عفونت‌های ویروسی کمک کند.

طی یک مطالعه چهار هفته‌ای با حضور 24 بزرگسال سالم، مصرف 300 میلی‌گرم عصاره ریحان مقدس افزایش چشمگیر سطوح سلول‌های T و سلول‌های قاتل طبیعی در بدن این افراد را نشان داد که هر دو مورد سلول‌های ایمنی هستند که به محافظت و دفاع از بدن در برابر عفونت‌های ویروسی کمک می‌کنند.

رازیانه

رازیانه گیاهی با عطر و طعمی شبیه به شیرین بیان است که ممکن است با برخی انواع ویروس مبارزه کند.

یک مطالعه آزمایشگاهی نشان داد که عصاره رازیانه آثار ضد ویروسی قوی را در برابر ویروس‌های هرپس و پاراآنفلوآنزا نوع-3 (PI-3) که موجب عفونت‌های تنفسی در گاوها می‌شود، ارائه کرده است.

افزون بر این، ترانس-آنتول، ترکیب اصلی موجود در روغن اساسی رازیانه، آثار ضد ویروس قوی در برابر ویروس‌های هرپس را نشان داده است.

برخی مطالعات با حضور سوژه‌های حیوانی نشان داده‌اند که رازیانه ممکن است سیستم ایمنی را تقویت کرده و التهاب را کاهش دهد که این شرایط ممکن است به مبارزه با عفونت‌های ویروسی کمک کند.

سیر

سیر یکی از درمان‌های طبیعی محبوب برای طیف گسترده‌ای از بیماری‌ها، از جمله عفونت‌های ویروسی است.

در یک مطالعه با حضور 23 بزرگسال مبتلا به زگیل ناشی از ویروس پاپیلومای انسانی (HPV)، دو بار در روز استفاده از عصاره سیر روی نواحی تحت تأثیر قرار گرفته به از بین بردن زگیل‌ها پس یک تا دو هفته کمک کرد.

افزون بر این، مطالعات آزمایشگاهی در گذشته نشان داده‌اند که سیر ممکن است فعالیت ضد ویروسی در برابر آنفلوانزای A و B، اچ‌آی‌وی، ویروس هرپس سیمپلکس نوع-1، سینه پهلوی ویروسی، و راینوویروس که موجب سرماخوردگی می‌شود، داشته باشد. با این وجود، به پژوهش‌های بیشتری در این زمینه نیاز است.

مطالعات آزمایشگاهی و مواردی با حضور سوژه‌های حیوانی نشان داده‌اند که سیر واکنش سیستم ایمنی را با تحریک سلول‌های ایمنی محافظ که ممکن است در برابر عفونت‌های ویروسی وارد عمل شوند، بهبود می‌بخشد.

 بادرنجبویه

بادرنجبویه یک گیاه لیمویی است که معمولاً در چای‌ها و چاشنی‌ها استفاده می‌شود. این گیاه به واسطه خواص دارویی خود نیز شناخته شده است.

عصاره بادرنجبویه منبعی از ترکیبات قوی است که فعالیت ضد ویروسی دارند.

پژوهش‌های آزمایشگاهی نشان داده‌اند که بادرنجبویه آثار ضد ویروسی در برابر آنفلوانزای مرغی، ویروس‌های هرپس، ویروس نقص ایمنی انسان نوع 1، و انتروویروس 71 که می‌تواند موجب عفونت‌های جدی در نوزادان و کودکان شود، دارد.

 نعناع بیابانی

نعناع بیابانی به واسطه خواص ضد ویروس قدرتمند خود شناخته شده است و معمولاً به چای‌ها، عصاره‌ها، و تنتورها اضافه می‌شود و به عنوان درمانی طبیعی در برابر عفونت‌های ویروسی کاربرد دارد.

برگ‌ها و روغن اساسی نعناع بیابانی حاوی ترکیبات فعال، از جمله منتول و اسید رزمارینیک هستند که فعالیت ضدویروسی و ضدالتهاب دارند.

در یک مطالعه آزمایشگاهی، عصاره برگ نعناع بیابانی فعالیت ضد ویروسی قوی در برابر ویروس سنسشیال تنفسی را نشان داده و همچنین سطوح ترکیبات التهابی را به میزان قابل توجهی کاهش داد.

رزماری

رزماری که به نام اکلیل کوهی نیز شناخته می‌شود گیاهی پراستفاده در آشپزی است، اما به واسطه ترکیبات مختلف خود، مانند اسید اولئانولیک، کاربردهای درمانی نیز دارد.

در مطالعات آزمایشگاهی و با حضور سوژه‌های حیوانی، اسید اولئانولیک فعالیت ضد ویروسی در برابر ویروس‌های هرپس، اچ‌آی‌وی، آنفلوانزا و هپاتیت را نشان داده است.

افزون بر این، عصاره رزماری آثار ضد ویروس در برابر ویروس‌های هپاتیت A که کبد را تحت تأثیر قرار می‌دهد، نشان داده است.

شیرین بیان

شیرین بیان دیرزمانی است که در پزشکی سنتی چینی و دیگر روش‌های درمانی طبیعی مورد استفاده قرار می‌گیرد.

ترکیبات فعال موجود در شیرین بیان، مانند گلیسیریزین، لیکوریتیژنین و گلابریدین از خواص ضدویروسی قدرتمندی برخوردار هستند.

مطالعات آزمایشگاهی نشان داده‌اند که عصاره ریشه شیرین بیان در برابر اچ‌آی‌وی، ویروس سنسشیال تنفسی، ویروس‌های هرپس و کروناویروس مرتبط با سندرم تنفسی حاد که موجب نوعی سینه پهلوی شدید می‌شود، مؤثر عمل می‌کند.

آستراگالوس (گون)

آستراگالوس که به نام گون نیز شناخته می‌شود، گیاهی گل‌دار و پراستفاده در پزشکی سنتی چینی است. این گیاه دارویی حاوی آستراگالوس پلی‌ساکارید (APS) است که از خواص تقویت کننده سیستم ایمنی و ضدویروس چشمگیری برخوردار است.

مطالعات آزمایشگاهی و با حضور سوژه‌های حیوانی نشان داده‌اند که آستراگالوس با ویروس‌های هرپس، هپاتیت C، و ویروس H9 آنفلوانزای پرندگان مقابله می‌کند.

افزون بر این، مطالعات آزمایشگاهی نشان داده‌اند که آستراگالوس پلی‌ساکارید ممکن است از سلول‌های آستروسیت انسانی، شایع‌ترین نوع سلول در سیستم عصبی مرکزی، در برابر عفونی شدن توسط ویروس‌های هرپس محافظت کند.

زنجبیل

محصولات تهیه شده از زنجبیل مانند چای‌ها، قرص‌ها و شربت‌ها، درمان‌های طبیعی محبوبی هستند. زنجبیل به لطف تراکم بالای ترکیبات گیاهی قدرتمند فعالیت ضدویروس چشمگیری را نشان داده است.

پژوهش‌های آزمایشگاهی نشان داده‌اند که عصاره زنجبیل از آثار ضدویروسی در برابر آنفلوانزا پرندگان، ویروس سنسشیال تنفسی، و کالیسی‌ویروس گربه‌ای (FCV)، قابل مقایسه با نوروویروس انسانی، برخوردار است.

افزون بر این، برخی ترکیبات در زنجبیل، مانند جینجرول و زینجرون، توانایی خود در مهار تکثیر ویروس و پیشگیری از ورود ویروس‌ها به سلول‌های میزبان را نشان داده‌اند.

جینسینگ

جینسینگ دیرزمانی است که در پزشکی سنتی چینی استفاده می‌شود، و به طور خاص توانایی خود در مبارزه با ویروس‌ها را نشان داده است.

در مطالعات آزمایشگاهی، عصاره جینسینگ قرمز کره‌ای آثار چشمگیر در برابر ویروس سنسشیال تنفسی، ویروس‌های هرپس، و هپاتیت A را نشان داده است.

افزون بر این، ترکیباتی در جینسنگ به نام جینسنوسیدها دارای آثار ضد ویروسی در برابر هپاتیت B، نوروویروس و کوکساکی‌ویروس (Coxsackievirus) است که مورد آخر با چندین بیماری، از جمله یک عفونت مغزی به نام مننگوانسفالیت مرتبط است.

قاصدک

قاصدک شاید بیشتر به عنوان علف هرز شناخته شود، اما این گیاه از خواص دارویی، از جمله آثار ضد ویروسی برخوردار است.

پژوهش‌های آزمایشگاهی نشان داده‌اند که قاصدک ممکن است با هپاتیت B، اچ‌آی‌وی، و آنفلوانزا مبارزه کند.

افزون بر این، یک مطالعه آزمایشگاهی نشان داد که عصاره قاصدک تکثیر دنگ، ویروسی که موجب تب دنگ می‌شود را مهار کند. این بیماری که می‌تواند کشنده باشد، علائمی مانند تب بالا، استفراغ و درد عضلانی را موجب می‌شود.